Sanat Felsefesinin Konusu

Sanata felsefi açıdan bakmak "sanat felsefesi” adı verilen disiplini doğurmuştur.
Sanat felsefesi;
1. Estetik değerlendirmeye uygun olan nesne ve fenomenleri felsefi olarak irdeler.
2. Sanata dair yaratmaların ve zevklerin anlamını inceler.
3. Sanatın ne olduğunu, işlevini, insan için taşıdığı anlamı ele alır.
4. Kısaca sanatla ilgili her türlü kavram ve problemi analiz eder. Sanat felsefesi, sadece sanattaki güzel ile ilgilenir. Estetik ise doğa sanat ayrımı yapmadan bütün alanlardaki “güzel” ile ilgilenir. Bu yönüyle estetiğin alanı, sanat felsefesinin alanından daha geniştir. Güzelle ilgili sorgulamaların ilkçağa kadar uzanmasına karşın güzeli ele alan estetiğin, felsefenin bir alt dalı olması ancak 18. yy'da A.Baumgarten" la mümkün olmuştur. 0, Yunanca aisthesis (algı-duyum) sözcüğünden gelen estetiği, güzel üzerine düşünme bilimi olarak tanımlamıştır.

Sanat Felsefesinin Temel Problemleri

1. Güzellik nedir?
2. Güzelliğin nitelikleri nelerdir? Böyle bir nitelik listesi kime ve neye göre, hangi gerekçeyle hazırlanabilir?
3. Güzellik, hangi duyusal algıya karşılık gelir?
4. Güzellik, nesnenin kendisine mi ait, yoksa ona bakan öznenin nesneye kattığı bir özellik midir?
5. Sanat belli bir şeyin hizmetinde mi olmalıdır, yoksa konu ve amacını kendisi mi belirlemelidir?
6. Bir sanat yapıtı nasıl etkileyici ve değerli olabilir?
7. Sanatın insana kazandırdığı estetik duyarlılığın yaşam açısından bir önemi var mıdır?
8. Sanat, insanı gerçekliğe mi, yoksa gerçeklikten koparıp hayal dünyasına mı götürmelidir?
9. Bir kimse beğeni yetisini geliştirebilir mi? Bir kimsenin iyi beğeniye sahip olduğunu hangi ölçütler belirleyecektir?
10. Bir insanın beğenisini belirleyen nedir?
11. İnsan hangı gereksınımlerle sanat eserı uretır?
12. İyi sanat-kötü sanat ayrımı olabilir mi?
13. Ortak estetik yargılar mümkün müdür?

Sanat Felsefesinin Temel Kavramları

a. Estetik özne: Bir doğal yaratıyı ya da sanat yapıtını hiçbir çıkar gözetmeden algılayan, kavrayan ve bundan da haz duyan insandır.
b. Estetik nesne: lnsanın beğeni amacıyla kendisine yöneldiği güzellik değerinin taşıyıcısı olan eserdir.
c. Estetik haz: Bir estetik nesne ile kurulan ilişki sonucunda insanda meydana gelen beğeni duygusudur.
d. Estetik yargı: İnsanın estetik bir nesneye beğenme ya da beğenmeme şeklinde biçtiği değerdir.
e. Estetik tavır: İnsanın estetik bir nesneye, nesnenin her türlü amacını bir kenara koyarak kendisi için bakmak (algılamak adına algılamaya yönelmektır).

Estetik tavrın şu belirleyici özellikleri vardır:
1. Kullanım veya pratik çıkarla ilgisi yoktur.
2. Bilişsel (bilmeye yönelik) değildir.
3. Sahip olma arzusundan uzaktır.
4. Duyular aracılığıyla deneyimlenir.




..:: Online Uyeler ::..

Bi soru sor